Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 3. Kez “Kümülatif Etki” İçtihatları Üzerine Danıştay Savcılığı İskenderun Atlas Enerji –ERZİN EGEMER – Yumurtalık Ayaş Termik Santrallerinin Lisanslarının iptali yönünde mütalaa verdi.

76

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 29.03.2018 tarihinde Yumurtalık Ayas kömürlü termik –İskenderun Atlas Enerji kömürlü termik –Erzin Egemer doğalgazlı termik santrallerin “kümülatif etki nedeniyle “yürütmenin durdurulması gerektiği yönünde karar verdi. Bu kararlardan sonra Danıştay Savcılığı ise 3 termik santralin lisanslarının iptali gerektiği yönünde mütalaa verdi. 3 davanın duruşması Danıştay 13. Dairesinde 25.12.2018 tarihinde görülecek.
Doğu Akdeniz Bölgesi’nde lisans almış 8 termik santralin çevreye ve halk sağlığına kümülatif etkisinin belirlenmesi gerektiği için 2011 yılında EPDK aleyhine lisans iptal davaları açmıştık.
Danıştay 13. Dairesi’nin 2012 yılında yürütmeyi durdurma talebimizi reddetmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na (DİİK ) itiraz ettik ve DİİK 2013 yılında bu dosyalarda 7’ye karşı 8 oyla “kümülatif etki itirazımızı haklı bularak 13. Daire’nin “Yürütmenin durdurulmasının reddine dair kararları kaldırarak”  içtihat niteliğinde kararlar verdi. Devam eden süreçte EPDK , DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU KARARLARI NEDENİYLE BÖLGEDE 17 TERMİK SANTRAL LİSANS BAŞVURUSUNU REDDETTİ.
DİİK 13. Dairenin ret kararlarını kaldırdı. Ancak 2016 yılında 13. Daire lehimizdeki DİİK kararlarına rağmen “ yürütmeyi durdurma talebimizi bir kez daha REDDETTİ”. Bunun üzerine bir kez daha DİİK’na itiraz ettik. Bu defa DİİK 2016 Eylül ayında 3’e karşı 12 oyla “kümülatif etki itirazımızı” bir kez daha haklı buldu ve 13. Dairenin RED kararını BİR KEZ DAHA KALDIRDI.
2017’de 13. Daire yürütmeyi durdurma talebimizi bir kez daha REDDETTİ. Bir kez daha DİİK’na itiraz ettik. Bu defa 29.03.2018 tarihinde DİİK 6’ya karşı 7 oyla “kümülatif etki itirazımızı” bir kez daha haklı buldu ve 13. Dairenin RED kararını BİR KEZ DAHA KALDIRDI.
VE SON OLARAK DANIŞTAY SAVCILIĞI 3 DOSYADA 16.11.2018 tarihli mütalaasıyla “kümülatif etki hesaplanmadığından dolayı” TERMİK SANTRALLERİN LİSANSINI TALEP ETTİ. Davaların konusu İskenderun Diler kömürlü termik santrali ve Erzin Egemer doğalgazlı termik santrali inşaatı bitmiş ve çalışmaya başlamıştır. Yumurtalık Ayas termik santrali yargı sürecinin sonucunu beklemektedir. Ve fakat çalışan İskenderun Atlas Enerji ve Erzin Egemer termik santrallerinin üretim lisansları iptal edilecek olduğu takdirde bu termik santraller tamamen hukuksuz ve kanunsuz bir duruma düşeceklerdir.
EPDK ‘nın 2013 sonrasında Doğu Akdeniz bölgesinde lisans başvurularını reddettiği 17 termik santrale ek olarak 2014 yılında vermiş olduğu 5 termik, 2016 yılında vermiş olduğu 7 termik santral lisanslarına karşı da “YAŞAMA HAKKIMIZI KULLANABİLMEK –HAYATTA KALABİLMEK İÇİN LİSANS İPTAL DAVALARI” AÇMAK ZORUNDA KALDIK. 2016 yılında açtığımız ve şu anda Ankara 7. İdare Mahkemesi’nde 2017 / 247 E. Sayılı dosya ile görülen EMBA termik santrali lisans iptal davasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda, EMBA proje alanının 1800 metre kuzey doğusunda 2002 yılından bu yana çalışan Su gözü Termik Santrali nedeniyle Yumurtalık ilçesinde 2009’da 5 kanser vakası varken 2014’te 60’a çıktığı bilirkişi raporuyla tespit edildi. Bilirkişi raporunda “Yumurtalık İlçesi’nde tespit edilen kanser vakalarının 2008-2015 yılları arasındaki kayıtlarına 2008’den itibaren sırasıyla; 14, 5, 7, 12, 19, 44, 60, 49 vaka olduğu; kanser tiplerinin yıllara göre sırayla 5, 4, 6, 5, 10, 13, 15 çeşit olduğu” tespit edilmiştir. Böylece bilirkişi raporunda 2009 yılında 18.000 nüfuslu Yumurtalık’ta 1 yılda 5 kanser teşhisi konulmuşken, 2014 yılında 17.000 nüfuslu Yumurtalık’ta 1 yılda 60 kanser teşhisi konulduğu ortaya çıkmıştır.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararları, Danıştay savcılığı mütalaası, EMBA termik santral davasında tespit edilen Sugözü termik santrali nedeniyle bölgedeki kanser artışı, elektrik enerjisinde arz fazlası oluşması ve diğer gelişmeler göstermiştir ki ;
-Sağlık Etki Değerlendirme Yönetmeliği çıkarılarak termik santrallerin halk sağlığına olan etkisi belirlenmeden lisans verilmemelidir.
-EPDK kömürlü ve doğalgazlı termik santrallere lisans verirken hiçbir bütüncül değerlendirme –kümülatif etki çalışması yapmamaktadır. İçinde Çukurova’nın da bulunduğu 141 ovayı koruma altına alan 12.12.2016 tarih e 2016/9620 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesi doğrultusunda termik santraller başta olmak üzere kirletici tesislere lisans verilirken EPDK tek karar mercii olmaktan çıkarılmalı Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı , Turizm Bakanlığı, Orman Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı , Enerji Bakanlığı’ndan oluşan bir konsorsiyum tarafından lisans başvuruları değerlendirilmelidir.
-Stratejik ÇED Yönetmeliğinde enerji sektörüne 2023’e kadar tanınan muafiyet kaldırılmalıdır. 21. YÜZYILDA ÇEVRE HAKKININ İHLALİ YAŞAMA HAKKININ İHLALİ BOYUTUNA TAŞINMIŞTIR. (Ekteki fotoğrafta İskenderun Sarıseki Atlas Enerji Diler termik santralinin bacasından çıkan ve içinde radyoaktif maddeler ve ağır metaller de barındıran zehirli gaz bulutu görülmektedir. Saygılarımla.


Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri Gönüllü Avukatı Av. İsmail Hakkı Atal

Metinlerin orijinallerine aşağıdaki pdf dosyalarından ulaşabilirsiniz.